biologgyy0

2+1 АКЦИЯСЫМЕН 17 оқушы тіркелді, 13 орын қалды

Нұрбол ағайдың авторлық марафонына жазылып үлгер

Келесі сілтеме арқылы хабарлас - wa.me/77002591601

НАҒЫЗ ҰБТ-да келу ықтималдылығы 90% сұрақтарды Quizizz тесттер арқылы жатта. Оқушыларымыз Қ.тарихтан 18+; таңдау пәндерден 45+ балл жинады.

1 рет қана төлем жасалады. Барлық тесттер 2026ж Шілде айының соңына дейін сақталады.

Тестті 2-3 рет өтіп, толықтай жаттап аласыз.

Әр пәннен 4000-5000 сұрақ + үнемі жаңа тесттер қосылып тұрады

Қамтылған пәндер: Қазақстан тарихы, Дүниежүзі тарихы, География, Биология, Химия, Физика, Ағылшын, Қазақ тілі, Қазақ әдебиетті, Информатика, Құқық негіздері, Мат сауаттылық, Орыс тілі, Орыс әдебиеті

Құны 1490.

"2+1 Акциясы"

Толық ақпаратпен танысу, толып тұрған отзывтарды көру

2+1 АКЦИЯСЫМЕН 17 оқушы тіркелді, 13 орын қалды

Нұрбол ағайдың авторлық марафонына жазылып үлгер

Келесі сілтеме арқылы хабарлас - wa.me/77002591601

НАҒЫЗ ҰБТ-да келу ықтималдылығы 90% сұрақтарды Quizizz тесттер арқылы жатта. Оқушыларымыз Қ.тарихтан 18+; таңдау пәндерден 45+ балл жинады.

1 рет қана төлем жасалады. Барлық тесттер 2026ж Шілде айының соңына дейін сақталады.

Тестті 2-3 рет өтіп, толықтай жаттап аласыз.

Әр пәннен 4000-5000 сұрақ + үнемі жаңа тесттер қосылып тұрады

Қамтылған пәндер: Қазақстан тарихы, Дүниежүзі тарихы, География, Биология, Химия, Физика, Ағылшын, Қазақ тілі, Қазақ әдебиетті, Информатика, Құқық негіздері, Мат сауаттылық, Орыс тілі, Орыс әдебиеті

Құны 1490.

"2+1 Акциясы"

Толық ақпаратпен танысу, толып тұрған отзывтарды көру

(b) Орман экожүйесі неліктен шөл экожүйесіне қарағанда тұрақтырақ екенін түсіндіріңіз

Жауабы: Орман экожүйесінде түрлік құрам өте бай, қоректік тізбектер күрделі әрі тармақталған. Егер бір түр жойылып кетсе, оның орнын екінші түр оңай баса алады, ал шөлде түр аз болғандықтан жүйе тез бұзылады.

(c) 24.2-сурет бойынша сукцессия түрін анықтаңыз және оның осы түрге жататынын дәлелдеңіз

Жауабы: Екінші реттік сукцессия (су қоймасының батпаққа айналуы). Дәлелі: Сукцессия дайын топырағы мен органикалық заты бар, бұрыннан тіршілік болған ортада (су қоймасында) жүріп жатыр.

(d) 24.2-суретте экожүйелердің ауысуына қандай себептер әсер етуі мүмкін екенін түсіндіріңіз

Жауабы: Су қоймасы түбіне органикалық қалдықтардың (тұнбалардың) жиналуы, су деңгейінің төмендеуі және өсімдіктердің (қамыс, қоға) шектен тыс өсіп, су бетін жабуы.

25-тапсырма. Фотосинтезді зерттеу (Бет 14-15)

(a) Тәжірибелік жұмыстың гипотезасын тұжырымдаңыз

Жауабы: Жарықтандыру деңгейі, температура және көмірқышқыл газының ($CO_2$) концентрациясы артқан сайын фотосинтездің қарқындылығы артады.

(b) №4 тәжірибеде фотосинтезді шектейтін факторларды анықтаңыз

Жауабы: Температура (15°C). Себебі $CO_2$ концентрациясы жоғары болса да, төмен температура ферменттердің белсенділігін тежейді.

(c) Егер №3 тәжірибеде температураны 40°C-қа дейін көтерсе, қандай нәтиже күтілетінін болжаңыз

Жауабы: Фотосинтез қарқындылығы күрт төмендейді немесе тоқтайды. Себебі жоғары температурада фотосинтезге қатысатын нәруыздар (ферменттер) денатурацияға ұшырайды (бұзылады).

(d) Осы тәжірибедегі тәуелді және тәуелсіз айнымалыларды анықтаңыз

Тәуелсіз айнымалы (зерттеуші өзі өзгертетін факторлар): Жарықтандыру, температура, $CO_2$ концентрациясы.

Тәуелді айнымалы (тәуелсіз факторларға байланысты өзгеретін нәтиже): Фотосинтез қарқындылығы.

(e) Экспериментте ескерілген факторлардан басқа, фотосинтез қарқындылығын төмендететін тағы қандай жағдайлар болуы мүмкін екенін болжаңыз

Жауабы: 1. Ылғалдылықтың жетіспеушілігі (су тапшылығы — жанама түрде жанамаулардың жабылуына әкеледі).

Топырақтағы минералды заттардың (мысалы, хлорофилл түзуге қажетті магний немесе темірдің) жетіспеушілігі.

ГУМ Биология

19-тапсырма (Бет 9)

Сұрақ: Қалыпты хромосома АБВГДЕ болған жағдайда, дупликацияланған хромосоманы анықтаңыз.

Түсіндірме: Дупликация — хромосоманың белгілі бір бөлігінің екі немесе бірнеше рет қайталануы. Мұнда «ГД» бөлігі бірнеше рет қайталанып тұр.

Жауабы: А (АБВГГГДДДДЕ)

20-тапсырма (Бет 9)

Сұрақ: Марафоншының жарыс соңында қатты терлеп, шөлдей бастауының себебі

Түсіндірме: Белсенді қозғалыс кезінде дене қатты қызады. Организм өзін салқындату үшін қан тамырларын кеңейтеді (жылуды сыртқа көбірек шығару үшін) және жылу өндіруді баяулатады (тер бөлу арқылы салқындайды).

Жауабы: А (қан тамырлары кеңейді, жылу өндірілу баяулайды)

21-тапсырма. Хлоропласт құрылысы (Бет 9-10)

(a) А және G сандарымен белгіленген құрылымдық құрамбөліктерді атаңыз

А: Сыртқы мембрана (Сыртқы қабықша)

G: Грана (Тилакоидтардың жиынтығы)

(b) D санымен белгіленген құрылымның атқаратын қызметін сипаттаңыз

Түсіндірме: D — строма (хлоропласттың ішкі сұйық ортасы).

Жауабы: Стромада фотосинтездің қараңғы фазасының реакциялары (Калвин циклі) жүреді, көмірсулар (глюкоза) синтезделеді, сонымен қатар онда РНҚ, ДНҚ және рибосомалар орналасады.

(c) Хлоропластар жасушаның автономды органоидтары болып табылады. Олардың автономды органоид болып саналу себебін сипаттаңыз

Жауабы: Хлоропласттардың меншікті ДНҚ, РНҚ молекулалары және 70S рибосомалары болады. Осының арқасында олар ядроға толық тәуелді болмай, өздігінен бөліне алады және өздеріне қажетті нәруыздарды синтездей алады.

(d) Генетикалық кодтың әмбебаптық қасиетіне анықтама беріңіз

Жауабы: Әмбебаптық — жер бетіндегі барлық тірі организмдерде (вирустардан бастап адамға дейін) бірдей кодондар (триплеттер) бірдей аминқышқылдарын кодтайды.

(e) Аминқышқылдарының ретін анықтау

Берілген ДНҚ тізбегі: ГАА - ТТТ - ААГ

иРНҚ (транскрипция): ЦУУ - ААА - УУЦ

Кесте бойынша аминқышқылдары

ЦУУ $\rightarrow$ Лейцин

ААА $\rightarrow$ Лизин

УУЦ $\rightarrow$ Фенилаланин

Жауабы: Лейцин — Лизин — Фенилаланин

22-тапсырма. Фотосинтез сызбасы (Бет 11)

(a) 1 және 5 нөмірлерімен белгіленген заттарды атаңыз

1: Су ($H_2O$) — жарық фазасына кіреді.

5: Оттек ($O_2$) — судың фотолизі нәтижесінде бөлінеді.

(b) 8 және 9 нөмірлерімен белгіленген бөліктерінде жүретін үдерістерді көрсетіңіз

8 (Тилакоид): Жарық фазасы (судың фотолизі, АТФ пен НАДФ·Н синтезі).

9 (Строма): Қараңғы фазасы (Калвин циклі, көмірқышқыл газының фиксациясы және глюкоза түзілуі).

(c) Фотосинтездің қараңғы фазасында пайдаланылатын жарық фазасының өнімдері

Жауабы: АТФ (энергия көзі) және НАДФ·Н (сутек тасымалдаушы).

(d) Фотосинтездің қосымша өнімі

Жауабы: Оттек ($O_2$).

(e) Су фотолизінің химиялық теңдеуін жазыңыз

$$2H_2O \xrightarrow{\text{жарық}} 4H^+ + 4e^- + O_2 \uparrow$$

23-тапсырма. Орақ тәрізді жасушалы анемия (Бет 12)

(a) 23.1-суретте көрсетілген мутация түрі қандай үдеріс нәтижесінде пайда болды?

Жауабы: Транскрипция немесе ДНҚ репликациясы кезіндегі қателік (нүктелік нуклеотидтің алмасуы) нәтижесінде.

(b) 23.1-суретте көрсетілген мутация түрін атаңыз

Жауабы: Гендік (немесе нүктелік) мутация. (ДНҚ-дағы CTC триплеті CAC болып өзгерген, соның салдарынан глутамин қышқылы валинге ауысқан).

(c) Кездейсоқ мутациялардың сипаттамаларын жазыңыз

Жауабы: Олар алдын ала болжауға келмейді, бағытталмаған сипатта болады және ағза үшін пайдалы, зиянды немесе бейтарап (нейтралды) болуы мүмкін.

(d) Электромагниттік толқындардың адам ағзасына әсері оның қандай сипаттамаларына байланысты екенін жазыңыз

Жауабы: Толқынның жиілігіне (қуатына), сәулеленудің ұзақтығына (экспозиция уақыты) және ағзаның жеке сезімталдығына байланысты.

(e) Сәулеленудің адам ағзасына әсерін азайту әдістерін ұсыныңыз

Жауабы: 1. Гаджеттер мен смартфондарды ұйықтағанда бастан алыс ұстау, пайдалану уақытын шектеу.

Сәуле шығаратын құрылғылардан қашықтықты сақтау (мысалы, микротолқынды пеш жұмыс істеп тұрғанда жанында тұрмау).

24-тапсырма. Сукцессия (Бет 13-14)

(a) Экожүйелердің негізгі қасиеттерін атаңыз

Жауабы: Өздігінен реттелу (гомеостаз), тұрақтылық, ашықтық (энергия және зат алмасу), тұтастық.

ГУМ БИО

1в

2а

3с

4с

5с

6а

7с

8д

9д

10а

11в

12с

БИО ЖМБ

1-в

2-а

3-с

4-а

5-в

6-в

7-с

8-д

9-в

10-а

11-в

12-с

13-д

14-а

15-в

16-в

17-а

18-д

19-а

20-с

21