jasalashkz

Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,75%-ға дейін төмендетті

Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені 17%-дан 16,75%-ға дейін төмендету туралы шешім қабылдады.

Базалық мөлшерлеме – ел экономикасындағы негізгі көрсеткіштердің бірі. Ол несие пайыздарына, депозиттердің табыстылығына және жалпы қаржы нарығындағы жағдайға тікелей әсер етеді.

Реттеушінің мәліметінше, мұндай шешім инфляция қарқынының біртіндеп баяулауына байланысты қабылданған. Алайда Ұлттық банк бағаның қайта өсу қаупі әлі де сақталып отырғанын атап өтті.

Jas Alash-қа

43 млн теңге жұмсалған: Көксудағы саябақ пен спорт алаңын тұрғындар сынады

Түркістан облысы Шардара ауданының Көксу ауылында бюджет қаржысына салынған екі нысанның жағдайы қоғам талқысына түсті. Жалпы құны 43 миллион теңгеден асатын жобалардың сапасына қатысты сұрақтар туындаған.

Мәліметке сәйкес, орталық саябақты абаттандыруға 19 миллион теңге бөлінген. Жоба аясында сахна, алтыбақан, киіз үйлер және демалыс аймағын салу көзделген. Алайда қазіргі таңда киіз үйлер орнатылмаған, алтыбақан толық аяқталмаған, ал саябақтың күтімі көңіл көншітпейді.

Ал 24 миллион теңгеге салынған спорт алаңы 2024 жылы пайдалануға берілген. Соған қарамастан, арада көп уақыт өтпей спорт құрылғылары тозып, турник пен брусьялардың ескіргені байқалады. Бұл нысан құрылысының сапасына қатысты күмән тудырып отыр.

Осыған байланысты жұртшылық нысандарды қабылдап алған жауапты комиссияның жұмысына да назар аударуда. Сондай-ақ мемлекеттік аудит, прокуратура және Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің жобаларға бөлінген қаражаттың тиімді жұмсалуына құқықтық баға беруі қажет деген пікірлер айтылды.

Әзірге аталған мәселеге қатысты жергілікті әкімдік пен жауапты мемлекеттік органдардың ресми түсіндірмесі жарияланған жоқ.

Jas Alash-қа

Әкімшілік рақымшылық аясында қазақстандықтардың 22,8 млрд теңге айыппұлы есептен шығарылды

Бас прокуратураның мәліметінше, Қазақстан тарихындағы алғашқы әкімшілік рақымшылық аясында 681,7 мың адам 1,3 миллион әкімшілік іс бойынша өндіріп алудан босатылды.

Рақымшылық 22,8 млрд теңге көлеміндегі айыппұлды қамтыды. Ол Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 380-нен астам бабы бойынша қолданылды. Оның ішінде салық, кеден, санитариялық, экологиялық заңбұзушылықтар, сондай-ақ кәсіпкерлік пен сауда саласындағы құқық бұзушылықтар бар.

Сонымен қатар әкімшілік қамауға алуды көздейтін баптар рақымшылыққа енгізілген жоқ.

Рақымшылық рәсімі азаматтардың өтінішінсіз автоматты түрде жүргізілді. Істердің тоқтатылғаны туралы хабарлама азаматтарға SMS арқылы жіберілді.

Жас Алаш (ЖИ)

Jas Alash-қа

Прокурор Ермек Нарымбаевқа 3 жыл бас бостандығынан айыру жазасын сұрады

Прокурор азаматтық белсенді Ермек Нарымбаевты 3 жылға бас бостандығынан айыруды және 5 жыл бойы қоғамдық-саяси қызметпен айналысу құқығынан айыруды сұрады. Бұл туралы «Азаттық» радиосы хабарлады.

Еске салсақ, биыл 5 ақпанда Астана қаласының тергеу соты Ермек Нарымбаевты екі айға қамауға алу туралы шешім шығарған болатын. Кейін бұлтартпау шарасының мерзімі 3 мамырға дейін ұзартылды.

Нарымбаевқа қатысты қылмыстық іс Қылмыстық кодекстің 430-бабы («Сот үкімін орындамау») бойынша қозғалған. Бұған дейін, 2023 жылдың қыркүйегінде шыққан сот үкіміне сәйкес, оған қоғамдық-саяси және әлеуметтік-экономикалық мәселелермен айналысуға тыйым салынған еді.

Белсендінің адвокаты Василий Садықтың айтуынша, әрбір азамат қоғамдық-саяси мәселелер бойынша пікір білдіруге және Конституция жобасына қатысты өз көзқарасын еркін айтуға құқылы.

Соттың түпкілікті шешімі әлі шыққан жоқ.

Jas Alash-қа

Трамп жаңа импорттық баж салығын енгізді: тізімде Қазақстан да бар

АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі 80-нен астам елге, оның ішінде Қазақстанға қатысты жаңа импорттық баж салығын енгізетінін жариялады.

Жаңа тарифтер 24 шілдеден бастап күшіне енеді. Олар бұрын қолданылған 10%-дық баж салығының орнына енгізіліп, мөлшері 10%-дан 12,5%-ға дейін белгіленеді.

АҚШ-тың Сауда өкілі Джеймисон Грирдің айтуынша, жаңа тарифтер Қазақстанмен қатар Ұлыбритания, Мексика, Канада, Австралия, Үндістан, Қытай және Еуропалық одақтың 27 еліне де қатысты болады.

Ақ үй бұл шешімнің құқықтық негізі ретінде 1974 жылғы Сауда туралы заңның 301-бөлімін көрсетіп отыр. Аталған норма «мәжбүрлі еңбек қолданатын» елдерге қатысты сауда шараларын қабылдауға мүмкіндік береді.

Алайда Петерсон халықаралық экономика институтының заңгерлері жаңа баж салығына қатысты шешімге сауда серіктестері сотқа шағымданған жағдайда, оның күші жойылуы мүмкін екенін айтады.

Jas Alash-қа

16 мыңнан астам қазақстандық қайтыс болғаннан кейін донор болуға келісім берген

Қазақстанда электрондық үкімет порталында донорлыққа қатысты қызмет іске қосылғалы бері 16 109 азамат қайтыс болғаннан кейін өз ағзаларын трансплантация үшін пайдалануға келісім берген. Ал 156 174 адам мұндай келісімнен бас тартқан. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігі мәлімдеді.

Министрліктің дерегіне сәйкес, 2026 жылдың алғашқы алты айында елімізде 150 ағза трансплантациясы жасалды. Оның 121-і тірі донорлардың, ал 29-ы қайтыс болған донорлардың ағзалары арқылы жүзеге асқан.

Осы кезеңде 108 әлеуетті қайтыс болған донор анықталып, жеті жағдайда бір донордан бірнеше ағза бір мезгілде алынған.

Статистикаға сүйенсек, Қазақстанда қайтыс болғаннан кейін донор болғандар саны жыл сайын артып келеді. 2023 жылы – 49, 2024 жылы – 86, ал 2025 жылы 186 донор тіркелген.

21 мамырдағы мәлімет бойынша, елімізде ағза трансплантациясына 4739 науқас, оның ішінде 125 бала кезекте тұр. Кезекте тұрғандардың басым бөлігіне бүйрек трансплантациясы қажет.

Сондай-ақ Денсаулық сақтау министрлігі 2026 жылы Қазақстанда алғаш рет балаға жүрек трансплантациясы сәтті жасалғанын хабарлап, мұны жоғары технологиялық медицинаның дамуындағы маңызды жетістік деп бағалады.

Ал сіз донор болуға келісесіз бе?

Жас Алаш (ЖИ)

Jas Alash-қа

СҚО-да жол апаты орнында фельдшерге қол көтерген мас ер адам сотталды

Солтүстік Қазақстан облысында жол-көлік оқиғасы болған жерге көмек көрсетуге келген жедел жәрдем фельдшеріне шабуыл жасаған ер адамға сот үкімі шықты.

Оқиға 23 маусым күні Шал ақын ауданындағы Ұзынжар ауылының маңында болған. Lada автокөлігі жолдан шығып кетіп, Чудесай өзенінің маңында аударылған. Оқиға орнына полиция мен жедел жәрдем қызметкерлері жеткен. Анықталғандай, көлікті басқарған 52 жастағы жүргізуші мас күйде болған.

Зардап шеккендерге медициналық көмек көрсетіліп жатқан сәтте көліктегі 62 жастағы жолаушы, оның да мас болғаны белгілі, аяқ астынан 37 жастағы фельдшер әйелге шабуыл жасаған. Ол медицина қызметкерін бірнеше рет аяғының сирағы мен ішінен теуіп, кейін білегінен ұстап алған.

Агрессивті ер адамды полиция қызметкерлері тоқтатып, уақытша ұстау изоляторына қамаған. Кейін оған медицина қызметкеріне күш қолдану фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды.

Сот оны кінәлі деп танып, 1 жыл 6 айға бас бостандығынан айырды. Жазасын ең төменгі қауіпсіздік мекемесінде өтейтін болады. Үкім әзірге заңды күшіне енген жоқ.

Ал жол апатына себеп болған жүргізуші мас күйде көлік жүргізгені үшін 20 тәулікке әкімшілік қамауға алынып, 7 жылға көлік жүргізу құқығынан айырылған.

Jas Alash-қа

Нұрай Серікбайдың ісі бойынша сот отырысы тікелей эфирде көрсетілмейді

Нұрай Серікбайдың ісі бойынша сот отырысы 28 шілдеге белгіленді. Бұған дейін жәбірленуші тараптың адвокаты Аянхан Омаров сот процесін тікелей эфирде көрсетуді сұраған болатын.

Алайда қорғаушы тарап бұл ұсынысқа қарсы шықты. Судья Саммидин Теміралиевтің айтуынша, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері сот отырысына еркін қатыса алады, бірақ процесс тікелей эфирде көрсетілмейді.

Jas Alash-қа

Шенеуніктер көбіне қандай қылмыс жасайды?

2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Қазақстанда мемлекеттік қызметкерлердің қатысуымен 233 қылмыс тіркелген. Статистикаға сәйкес, шенеуніктер ең жиі меншікке қарсы қылмыстар бойынша күдікке ілінеді. Оның ішінде

71 дерек – сеніп тапсырылған бөтеннің мүлкін иелену немесе ысырап ету

33 дерек – алаяқтық

29 дерек – пара алу

21 дерек – қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдалану

18 дерек – қызметтік жалғандық жасау

17 дерек – пара беру

12 дерек – билікті немесе лауазымдық өкілеттікті теріс пайдалану.

Бас прокуратураның есебінде контрабанда және қаржы пирамидасын құру деректері де көрсетілген.

Сарапшылардың айтуынша, мұндай көрсеткіштер мемлекеттік қызмет саласында жемқорлыққа қарсы бақылауды күшейту және бюджет қаражатының жұмсалуына ашықтықты арттыру қажеттігін көрсетеді.

Жалпы тіркелген 233 қылмыстың басым бөлігі экономикалық сипаттағы және сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтарға тиесілі.

Jas Alash-қа

Ақтөбеде жаяу жүргінші өткелінде ескерту жасаған ер адамды күштеп көліктің жүксалғышына салып әкеткен

Ақтөбеде жаяу жүргінші өткелінде жүргізушіге ескерту жасаған ер адамға шабуыл жасалды.

Оқиға куәгерінің бейнетіркегішіне түскен жазба арқылы күдіктілер анықталған. Алдын ала мәлімет бойынша, белгісіз адамдар жәбірленушіні үйінің маңында күтіп, ол таксимен кетіп бара жатқан сәтте күштеп ұстап, Lexus көлігінің жүксалғышына салып әкеткен.

Полиция арнайы жасақтың көмегімен күдіктілерді ұстады.

Аталған факті бойынша сотқа дейінгі тергеу басталды. Күдіктілер уақытша ұстау изоляторына қамалды.

Jas Alash-қа

Атырауда ер адамды қол-аяғынан көтеріп алып кеткен полицияның әрекеті талқыға түсті

Атырауда полицейлердің ер адамды қол-аяғынан көтеріп алып бара жатқан видеосы әлеуметтік желіде қызу талқыланды. Көпшілік мұндай әрекетті азаматтың ар-намысын қорлайтын тәсіл деп бағалады.

Алайда Атырау облыстық полиция департаменті қызметкерлердің басқа амалы болмағанын мәлімдеді.

Полицияның мәліметінше, 20 шілде күні отбасылық жанжал туралы шақырту түскен. Оқиға орнына барған тәртіп сақшылары екі ер адамның жанжал шығарып жатқанын анықтаған.

Ведомствоның айтуынша, патруль келгеннен кейін олар полиция қызметкерлерінің заңды талаптарына бағынбай, қарсылық көрсеткен.

Ер адамдардың бірі медициналық куәландырудан өту үшін облыстық психикалық денсаулық және наркология орталығына жеткізілген. Алайда ол өздігінен жүре алмайтын жағдайда болғандықтан, полицейлер оны қол-аяғынан көтеріп алып барған.

Сот шешімімен ер адамдардың біріне 5 тәулік, ал көтеріп апарылған азаматқа 15 тәулік әкімшілік қамау жазасы тағайындалды.

Jas Alash-қа

«Қазпоштаның» жарты жылдағы шығыны екі есе өсті

2026 жылдың қаңтар-маусым айларының қорытындысы бойынша «Қазпоштаның» шығыны 1,1 млрд теңгені құрады. Бұл өткен жылдың осы кезеңіндегі 529,8 млн теңгемен салыстырғанда екі есе көп.

Биылғы алғашқы жартыжылдықта компанияның жалпы табысы 1,3 млрд теңге болса, 2025 жылдың дәл осы кезеңінде бұл көрсеткіш 6 млрд теңгені құраған.

Ал шығыстары 2,8 млрд теңге болды. Өткен жылдың қаңтар-маусымында бұл сома 6,56 млрд теңге болған.

Айта кетейік, «Қазпошта» АҚ акцияларының 100 пайызы «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорына тиесілі.

Jas Alash-қа

Әлия Назарбаева Швейцариядағы даулы компаниясын жапты: оның жобасына қаржы салған дәрігер өзіне қол жұмсаған

2026 жылы Әлия Назарбаеваның Швейцариядағы Kerfuffle AG компаниясы ресми түрде таратылып, елдің компаниялар тізімінен шығарылды.

2021 жылы швейцариялық Tages-Anzeiger басылымы Әлия Назарбаеваның қаржысына қатысты зерттеу жариялаған болатын. Онда оның Цюрих көлі жағасында аса ауқатты адамдарға арналған жеке клиника салуды жоспарлағаны айтылған. Жоба құны 350 млн швейцар франкіне бағаланған.

Тергеу дерегіне сәйкес, 2013 жылы ирландиялық заңгер Томас Джон Галлахер швейцариялық кардиолог дәрігерге осы жобаны ұсынып, қаржының Әлия Назарбаеваға тиесілі екенін мәлімдеген.

Жоспар бойынша тікұшақ алаңы бар элиталық медициналық кешен, операциялық бөлмелер, жансақтау бөлімдері, қызметкерлерге арналған тұрғын үй және тәулік бойы жұмыс істейтін мейрамхана салынуы тиіс болған.

Алайда 2018 жылы қазақстандық тараптың жобаға қатысуы тоқтатылғанымен, жұмыстар 2020 жылға дейін жалғасқан. Жобаға қаржы салуын тоқтатпаған дәрігер қарызға батып, кейін өзіне қол жұмсаған. Оның кредиторларының қатарында Kerfuffle AG компаниясы да болған. Компания дәрігерден шамамен 1 млн швейцар франкін талап еткен.

Бұл Әлия Назарбаеваның шетелдегі жалғыз сәтсіз инвестициялық жобасы емес. The Telegraph басылымының жазуынша, 2016 жылы ол Лондонда бұрынғы қаржылық кеңесшілерімен соттасқан.

Сот құжаттарына сәйкес, 2005 жылдың соңында Әлия Назарбаева Қазақстаннан 312 млн АҚШ долларын шығарған. Кейін бұл қаржыға 23 млн долларлық Challenger Bombardier ұшағы, Лондондағы 8,75 млн фунттық үй және Дубайдағы 14 млн долларлық вилла сатып алынған.

Сондай-ақ ол Швейцариядағы Compagnie Bancaire Helvétique (CBH) банкінің бақылау пакетін сатып алуға 108 млн доллар инвестициялауды жоспарлаған. Алайда адвокаттарының мәліметінше, банк акциялары берілмеген, ал бұрынғы көмекшілері кемінде 75 млн долларды иемденіп кеткен.

Әлия Назарбаеваның бұл іс бойынша талап-арызының жалпы көлемі 233 млн долларды құраған. Кейін тараптар құпия келісімге келген, сондықтан оның қанша қаржыны қайтара алғаны белгісіз.

Jas Alash-қа

Үш әйелі туралы жазба жариялаған қазақстандық көпәйел алушылықты насихаттағаны үшін жауапқа тартылды

Алматы тұрғыны Бауыржан Бақытжанұлы Instagram парақшасында үш әйелі туралы жазбалар жариялап, көпәйел алушылықты қолдағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Ол жазбаларының бірінде

«Олар менің өмірімнің сәні ғана емес, тыныштығы. Әрқайсысының өз мінезі, өз арманы, өз уайымы бар. Мен мінсіз күйеу емеспін, бірақ күн сайын олардың өзін қорғалған әрі сүйікті сезінуі үшін жақсы азамат болуға тырысамын», - деп жазған.

Алматы қалалық полиция департаментінің мәліметінше, бұл жарияланымдар әлеуметтік желілерге жүргізілген мониторинг барысында анықталған. Ер адамға тыйым салынған контентті жариялағаны үшін әкімшілік хаттама толтырылған.

Полициямен профилактикалық әңгімеден кейін ол жазбаларын өшірген. Бірақ соңғы ақпарат бойынша жазбалар желіге қайта шығарылған.

Ведомство әлеуметтік желілерде мұндай мазмұндағы материалдарды жариялағаны үшін заңнамада жауапкершілік қарастырылғанын еске салды.

Jas Alash-қа

Атырауда бір отбасының төрт мүшесін өлтіргені үшін сотталған Сұлтан Сәрсемәлиев жалғыз адамдық камераға ауыстырылды

Атырауда бір отбасының төрт мүшесін аса қатыгездікпен өлтіргені үшін сотталған Сұлтан Сәрсемәлиев тергеу изоляторындағы жалпы камерадан жалғыз адамдық камераға ауыстырылды.

Бұл шешім сотталғанның қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында қабылданған болуы мүмкін. «Ақ Жайық» басылымының дереккөздері мекеме басшылығы оның жағдайына байланысты бақылауды күшейткенін хабарлаған.

Қылмыстық-атқару жүйесінде кейбір жағдайларда қамаудағылар немесе сотталғандар қауіпсіздігін қамтамасыз ету және күшейтілген бақылау жүргізу үшін жеке орналастырылуы мүмкін. Бұл қосымша жаза болып саналмайды.

Еске салайық, 2026 жылғы 14 шілдеде Сұлтан Сәрсемәлиев төрт адамды аса қатыгездікпен өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. Тергеу материалдарына сәйкес, ол құрбандарына 60-қа жуық пышақ жарақатын салған.

Jas Alash-қа

АҚШ алып кеткен Венесуэланың бұрынғы президенті Мадуроға қатысты сот келесі жылы басталуы мүмкін

Алдын ала мәлімет бойынша, федералдық судья Николас Мадуроға қатысты сот процесінің басталуын 2027 жылғы 1 маусымға белгіледі.

Федералдық прокурорлар мен Мадуроның адвокаттары бұл кестені «шынайы мерзім» деп бағалағанымен, құпия ақпаратқа қол жеткізу мәселесіне байланысты өзгерістер болуы мүмкін екенін айтты.

Судья барлық процессуалдық мәселелерді маусымға дейін толық шешуге күмән келтірді. Ал экс-президенттің қорғаушылары сотты істің барысы туралы тұрақты түрде хабардар етіп отыруға уәде берген.

Jas Alash-қа

Украиналықтар қай саясаткерлерге көбірек сенім білдіреді? Билік ауыса ма?

2026 жылғы 20-21 шілдеде Rating Group жүргізген жаңа репрезентативті сауалнамаға сәйкес, украиналықтардың ең жоғары сеніміне ие саясаткер – елдің бұрынғы Қарулы күштерінің бас қолбасшысы Валерий Залужный. Оған респонденттердің 70%-ы сенім білдірген.

Екінші орында – бұрынғы қорғаныс министрі Михаил Фёдоров (65%).

Үшінші орында – әскери барлау басқармасының басшысы Кирилл Буданов (62%).

Ал Украина президенті Владимир Зеленский 59% көрсеткішпен төртінші орынға жайғасты.

Сауалнамадағы ең елеулі өзгеріс – Михаил Фёдоровқа деген сенімнің бір апта ішінде 35%-дан 65%-ға дейін күрт өсуі. Ал Александр Сырскийге деген сенім, керісінше, 39%-дан 23%-ға дейін төмендеген.

Сауалнама нәтижелері елдегі саяси және әскери көшбасшыларға деген қоғамдық көзқарастың өзгеріп жатқанын көрсетеді.

Jas Alash-қа

ForteBank иесінің ұлы Лондондағы цифрлық банк директорлар кеңесіне кірді

Лондондағы Pockit цифрлық банкі қазақстандық кәсіпкер Ануар Өтемұратовты директорлар кеңесінің құрамына қосты. Бұл туралы City AM басылымы корпоративтік құжаттарға сілтеме жасап хабарлады.

Pockit 2014 жылдан бері жұмыс істейді. Компания негізінен несие тарихы төмен азаматтарға, мигранттар мен фрилансерлерге қаржылық қызмет көрсетеді. Бұл санаттағы клиенттерге дәстүрлі банктер көбіне шот ашудан бас тартады.

Ануар Өтемұратов – қазақстандық миллиардер Болат Өтемұратовтың ұлы. Ол 2012 жылдан бастап Қазақстандағы Burger King франшизасын дамытып, желіні 50 мейрамханаға дейін кеңейтті.

2025 жылы кәсіпкер бұл бизнестен толықтай шығып, активтерін Өзбекстанда Pepsi брендін басқаратын Holten Group компаниясына сатқан.

Jas Alash-қа